Çocukların zihinsel ve kişilik gelişimlerinin yüzde 70'i 0-6 yaş arasında tamlanmaktadır. Bu süre içerisinde kazanılan davranış biçimleri, tüm yaşam boyunca devam etmektedir. 3-6 yaş arası bilimsel olarak eğitim yaşıdır. Yapılan araştırmalara göre, okul öncesi eğitim alan çocuklar ilkokulda okuma yazmayı, bu eğitimi almayan çocuklardan yüzde yüz daha çabuk öğrenmekte ve bu öğrenme hızı yaşam boyu sürmektedir.

0-6 yaş arasındaki çocuğun eğitiminde anne-babaya da önemli rol düşmektedir. Bu yüzdendir ki anne-baba çocuğunu iyi gözlemlemeli, yaş özelliklerini iyi bilmelidir. Okul öncesi dönemde çocuğun sosyal yönünü geliştirecek bir tavır içinde olmaları önemlidir. Ayrıca zihinsel gelişimleri için çocukların sorularına uygun ve doğru yanıtlar bulmaları, öğrenme isteklerinin kırılmaması açısından önem taşımaktadır. Ne yazık ki bazı anne babalar soru sorarak öğrenmeye son derece açık olan bu yaşlardaki çocuklarının sorularını başka işlerle uğraştıkları için ya da çok sorudan bunaldıkları için geçiştirerek, masalsı cevaplar vererek, çocuklarının gelişimine öğrenme alışkanlıklarına nasıl zarar verdiklerinin farkında olamıyorlar.

Bu dönemde çocuklar çok hareketlenirler ve tehlikelere maruz kalma olasılıkları artar. Kazaların en fazla yaşandığı yaş 4 yaş civarıdır. O yaşlarda fazla hareketlilik normaldir (işte bu yüzden yaş dönemi özellikleri bilinmeli ki ‘hiperaktif’ gibi düşünceler veya etiketlemeler oluşmasın) Bu hareketli dönemde anne babaların çok dikkatli olmaları gerekmektedir. Çocuğu hem korumak hem de birçok şeyi denemesine fırsat vermek oldukça zor bir ayardır. Genellikle çocuğun güvenliği ön planda tutulmalıdır ama çocuğun yaşam deneyimiyle öğreneceği şeylerinde hem zihinsel hem fiziksel hem de duygusal gelişim açısından önemi unutulmamalıdır.

5 yaşına gelen çocuklar artık yetişkine çok daha az ihtiyaç duyar hale gelmişlerdir. Bu dönemde anne babaların görevi çocuğun tüm yetenek ve ilgilerinin gelişmesine fırsat vermek ve onun otonomisini tamamıyla destekleyerek yaşına uygun sorumluluklar almasını sağlamaktır. Bu nedenle giyinme temizlik vb. gibi kendi öz bakımının neredeyse tamamını kendi karşılamalı ve oda toplamak eşya yerleştirmek, yemek masasının hazırlanmasına yardım gibi evde bazı görevleri olmalıdır. Bu çocuğun kendine güvenmesi, değerli ve önemli hissetmesi açısından çok önem taşımaktadır.

Bu yaş korkuların sıkça görüldüğü bir dönemdir. Bu korkuları tanımlamakta güçlük yaşarlar. Bu durumda çocuğu dikkatle dinlemek korkusunun nedenini anlamaya çalışmak ve sakinleştirmek gerekmektedir. ‘boşver, önemli bir şey değil, bundan korkulur mu hiç kocaman oldun’ gibi telkinlerde bulunmak ve ya kızarak korkusunun geçmesini beklemek son derece hatalı tutumlardır.

6 yaş çocuğun bebeksi özelliklerinden neredeyse tamamen kurtulup mantıklı olmaya başladığı bir dönemdir. Bu dönemde çocuk yetişkinlerin birçok duygu ve düşüncesini paylaşabilecek olgunluktadır diyebiliriz. Anne babasıyla arkadaş gibi olabilir ama tabii ki disipline ve kontrole de ihtiyaç duyar. Sorumluluk alabilir evdeki ve okuldaki kurallara uyabilir. Kendini tanıma ve kanıtlama ihtiyacındadır. Destek ve ödülle olumlu pekiştirme bu dönemde işe yarar ve önemlidir.

Tabii ki öğrenme ve gelişimin sonu yoktur. Ama yeni doğan döneminden 6 yaşa kadar olan dönem yaşamın öğrenme, gelişim ve kişiliğin oluşmasında en önemli dönemdir.  Unutmayalım ki bu dönemde bakım ve sevgi kadar çocuğun psikolojik fiziksel ve zihinsel ihtiyaçlarını da tanımak ve karşılamak önem taşımaktadır.

Eğitim Ekranı